VerdisGrow India
Scanned from the seed packबियाण्याच्या पाकिटावरून स्कॅन केलेबीज के पैकेट से स्कैन किया

Radishमुळामूली

Raphanus sativus
Radishमुळामूली
The fastest crop on your farm: ready in about 40 daysशेतातले सर्वात जलद पीक: सुमारे 40 दिवसांत तयारखेत की सबसे तेज़ फसल: लगभग 40 दिन में तैयार

Why grow it?हे पीक का घ्यावे?यह फसल क्यों उगाएँ?

Crisp, juicy roots for salad, sambar, paratha and pickle, and the leaves are edible too. Quick returns make it ideal for first-time growers and for filling gaps between crops.सलाड, सांबार, पराठे व लोणच्यासाठी कुरकुरीत, रसाळ मुळे; पानेही खाण्यायोग्य. झटपट उत्पन्न असल्याने नवशिक्यांसाठी व दोन पिकांमधील मोकळ्या काळासाठी उत्तम.सलाद, सांभर, पराठे और अचार के लिए कुरकुरी, रसीली जड़ें; पत्ते भी खाने योग्य। जल्दी आमदनी के कारण नए किसानों और दो फसलों के बीच की खाली जगह के लिए बढ़िया।

Did you know?तुम्हाला माहीत आहे का?क्या आप जानते हैं?
Radish is rich in vitamin C and fibre, and its sharp taste comes from natural compounds that aid digestion.मुळ्यात 'क' जीवनसत्त्व व तंतुमय पदार्थ भरपूर असतात; त्याची तिखट चव नैसर्गिक घटकांमुळे येते, जे पचनास मदत करतात.मूली में विटामिन C और रेशा भरपूर होता है; इसका तीखा स्वाद प्राकृतिक तत्वों से आता है जो पाचन में मदद करते हैं।

At a glanceएका नजरेतएक नज़र में

Best sowing timeपेरणीची योग्य वेळबुवाई का सही समय
Sep–Febसप्टें–फेब्रुसित–फ़र
Sprouts inउगवणअंकुरण
3–5 days3–5 दिवस3–5 दिन
Ready to pullकाढणीस तयारखुदाई के लिए तैयार
30–45 days30–45 दिवस30–45 दिन
Care levelकाळजीची पातळीदेखभाल स्तर
Easyसोपेआसान
Ideal temperatureयोग्य तापमानउपयुक्त तापमान
10–28 °C10–28 °से10–28 °से
Sunlightसूर्यप्रकाशधूप
Full sun (6–8 hours)पूर्ण ऊन (6–8 तास)पूरी धूप (6–8 घंटे)
Soilमातीमिट्टी
Deep, loose, stone-free sandy loamखोल, भुसभुशीत, दगडविरहित वाळूमिश्रित पोयटा मातीगहरी, भुरभुरी, कंकड़-पत्थर रहित बलुई दोमट मिट्टी
Soil pHमातीचा सामू (pH)मिट्टी का pH
6.0–7.06.0–7.06.0–7.0

Growth journeyवाढीचा प्रवासबढ़वार का सफर

Day 0दिवस 0दिन 0
Sowपेरणीबुवाई
Day 3–5दिवस 3–5दिन 3–5
Sproutउगवणअंकुरण
Day ~12दिवस ~12दिन ~12
Leaves growपाने वाढतातपत्ते बढ़ते हैं
Day ~22दिवस ~22दिन ~22
Root swellsमूळ फुगतेजड़ मोटी होती है
Day 30–45दिवस 30–45दिन 30–45
Pull & harvestकाढणीखुदाई

When to sow & harvestपेरणी व काढणी कधी?बुवाई व तुड़ाई कब?

SowपेरणीबुवाईHarvestकाढणीतुड़ाई
Janजानेजन
Febफेब्रुफ़र
Marमार्चमार्च
Aprएप्रिअप्रै
Mayमेमई
Junजूनजून
Julजुलैजुल
Augऑगअग
Sepसप्टेंसित
Octऑक्टोअक्टू
Novनोव्हेंनव
Decडिसेंदिस

Step-by-step: how to growटप्प्याटप्प्याने: पीक कसे घ्यावेकदम-दर-कदम: फसल कैसे उगाएँ

1

Prepare the landजमीन तयार कराखेत तैयार करें

Plough 2–3 times to a fine, loose soil. Mix in 8–10 tonnes of well-rotted farmyard manure (FYM) per acre. Make raised beds or ridges so extra water drains away. Remove stones and clods so roots grow straight.2–3 वेळा नांगरट करून माती भुसभुशीत करा. एकरी 8–10 टन चांगले कुजलेले शेणखत मिसळा. जादा पाणी निघून जाण्यासाठी गादीवाफे किंवा सरी-वरंबे करा. दगड व ढेकळे काढा, म्हणजे मुळे सरळ वाढतात.2–3 बार जुताई कर मिट्टी भुरभुरी बनाएँ। प्रति एकड़ 8–10 टन अच्छी सड़ी गोबर की खाद मिलाएँ। अतिरिक्त पानी निकलने के लिए ऊँची क्यारियाँ या मेड़-नालियाँ बनाएँ। पत्थर और ढेले निकाल दें ताकि जड़ें सीधी बढ़ें।

2

Get the seed readyबियाणे तयार कराबीज तैयार करें

No soaking needed. Use fresh seed straight from the pack and do not crush or chip it. For extra protection against root rot, treat seed with Trichoderma (ask at your agri-input shop).भिजवण्याची गरज नाही. पाकिटातील ताजे बियाणे थेट वापरा; बिया चिरडू किंवा तोडू नका. मुळकुजीपासून संरक्षणासाठी बियाण्यास ट्रायकोडर्मा लावा (कृषी सेवा केंद्रात विचारा).भिगोने की ज़रूरत नहीं। पैकेट से ताज़ा बीज सीधे बोएँ; बीज को कुचलें या तोड़ें नहीं। जड़ गलन से बचाव के लिए बीज को ट्राइकोडर्मा से उपचारित करें (कृषि सेवा केंद्र से पूछें)।

3

Sow the seedबियाणे पेराबीज बोएँ

Make lines 30 cm apart and sow seeds 1–1.5 cm deep, about 5–8 cm apart in the line. Cover lightly with soil and water gently.30 सेमी अंतराच्या ओळी करा व बिया 1–1.5 सेमी खोल, ओळीत सुमारे 5–8 सेमी अंतरावर पेरा. हलकी माती झाका व हळुवार पाणी द्या.30 सेमी की दूरी पर कतारें बनाएँ और बीज 1–1.5 सेमी गहरे, कतार में लगभग 5–8 सेमी की दूरी पर बोएँ। हल्की मिट्टी से ढकें और धीरे से पानी दें।

4

The first two weeksपहिले दोन आठवडेपहले दो सप्ताह

Keep soil moist, not soggy. Seeds sprout in 3–5 days. Fill any gaps with fresh seed within a week. At 2–3 true leaves, thin to one plant every 5–8 cm.माती ओलसर ठेवा, चिखल नको. बिया 3–5 दिवसांत उगवतात. आठवडाभरात रिकाम्या जागी नवे बी टाका. 2–3 पाने आल्यावर दर 5–8 सेमीवर एक रोप ठेवून विरळणी करा.मिट्टी नम रखें, कीचड़ नहीं। बीज 3–5 दिन में अंकुरित होते हैं। एक सप्ताह में खाली जगह पर नया बीज डालें। 2–3 पत्ते आने पर हर 5–8 सेमी पर एक पौधा रखकर विरलन करें।

5

Weed and feedखुरपणी व खत व्यवस्थापननिराई और खाद

Weed by hand at about 15 and 30 days, working shallowly so roots are not disturbed. Compost or FYM at land preparation is enough. Avoid extra nitrogen: it gives big leaves but small roots.सुमारे 15 व 30 दिवसांनी हाताने खुरपणी करा; मुळांना धक्का लागू नये म्हणून उथळ खुरपा. जमीन तयार करताना कंपोस्ट/शेणखत पुरेसे आहे. अतिरिक्त नत्र टाळा; त्यामुळे पाने मोठी व मुळे लहान होतात.लगभग 15 और 30 दिन पर हाथ से निराई करें; जड़ें न हिलें इसलिए उथली निराई करें। खेत तैयार करते समय कम्पोस्ट/गोबर की खाद पर्याप्त है। अतिरिक्त नाइट्रोजन न दें; इससे पत्ते बड़े और जड़ें छोटी रहती हैं।

6

Check your crop twice a weekआठवड्यातून दोनदा पीक तपासासप्ताह में दो बार फसल जाँचें

Look under leaves for insects and spots. Acting early is easy and cheap. See 'Problems & easy fixes' below.पानांखाली किडे व डाग तपासा. लवकर उपाय केल्यास ते सोपे व स्वस्त पडतात. खाली 'समस्या व सोपे उपाय' पाहा.पत्तियों के नीचे कीट और धब्बे देखें। जल्दी उपाय करना आसान और सस्ता होता है। नीचे 'समस्याएँ व आसान उपाय' देखें।

7

Pull the rootsमुळे काढाजड़ें उखाड़ें

From about day 30. Water lightly, then pull gently by the leaves. Wash and sell with leaves on, as it keeps fresh longer.सुमारे 30 व्या दिवसापासून. आधी हलके पाणी द्या, मग पानांना धरून हळुवार उपटा. पाने ठेवूनच धुवून विका; ताजेपणा जास्त टिकतो.लगभग 30 वें दिन से। पहले हल्का पानी दें, फिर पत्तों से पकड़कर धीरे से उखाड़ें। पत्तों सहित धोकर बेचें; ताज़गी ज़्यादा टिकती है।

How to sowपेरणी कशी करावीबुवाई कैसे करें

30 cm · row gap30 सेमी · ओळींतील अंतर30 सेमी · कतार की दूरी5–8 cm · plant gap5–8 सेमी · रोपांतील अंतर5–8 सेमी · पौधे की दूरीTop viewवरून दिसणारे दृश्यऊपर से दृश्य
1–1.5 cm1–1.5 सेमी1–1.5 सेमीdepthखोलीगहराईseedबीबीजSide viewबाजूने दिसणारे दृश्यबगल से दृश्य
Seed depthबियाण्याची खोलीबीज की गहराई
1–1.5 cm1–1.5 सेमी1–1.5 सेमी
Spacing (row × plant)अंतर (ओळ × रोप)दूरी (कतार × पौधा)
30 × 5–8 cm30 × 5–8 सेमी30 × 5–8 सेमी
Seed neededलागणारे बियाणेआवश्यक बीज
4–5 kg / acre4–5 किलो / एकर4–5 किलो / एकर
Expected yieldअपेक्षित उत्पादनअपेक्षित उपज
40–60 quintal / acre40–60 क्विंटल / एकर40–60 क्विंटल / एकर

Water & foodपाणी व अन्नद्रव्येपानी व खाद

Waterपाणीपानी

Light watering every 2–3 days. Keep soil evenly moist: dry spells followed by heavy watering crack the roots.दर 2–3 दिवसांनी हलके पाणी द्या. माती सतत सारखी ओलसर ठेवा; कोरडे ठेवून एकदम भरपूर पाणी दिल्यास मुळे तडकतात.हर 2–3 दिन में हल्की सिंचाई करें। मिट्टी को बराबर नम रखें; सूखा रखकर अचानक ज़्यादा पानी देने से जड़ें फट जाती हैं।

Food (nutrients)अन्नद्रव्ये (खते)खाद (पोषण)

Compost or FYM at land preparation is enough. Avoid extra nitrogen: it gives big leaves but small roots.जमीन तयार करताना कंपोस्ट/शेणखत पुरेसे आहे. अतिरिक्त नत्र टाळा; त्यामुळे पाने मोठी व मुळे लहान होतात.खेत तैयार करते समय कम्पोस्ट/गोबर की खाद पर्याप्त है। अतिरिक्त नाइट्रोजन न दें; इससे पत्ते बड़े और जड़ें छोटी रहती हैं।

Problems & easy fixesसमस्या व सोपे उपायसमस्याएँ व आसान उपाय

Organic first: try neem oil spray (5 ml per litre of water) before any chemical.आधी सेंद्रिय उपाय: कोणत्याही रसायनापूर्वी कडुनिंब तेल (5 मिली प्रति लिटर पाणी) फवारून पाहा.पहले जैविक उपाय: किसी भी रसायन से पहले नीम तेल (5 मिली प्रति लीटर पानी) का छिड़काव करें।

Aphidsमावामाहू (एफिड)

What you seeकाय दिसतेक्या दिखता है

Tiny green or black insects clustered under leaves and on tender tips; leaves curl and turn sticky.पानांखाली व कोवळ्या शेंड्यांवर लहान हिरवे/काळे किडे; पाने कुरळी होऊन चिकट होतात.पत्तियों के नीचे व कोमल सिरों पर छोटे हरे/काले कीट; पत्तियाँ मुड़कर चिपचिपी हो जाती हैं।

What to doकाय करावेक्या करें

Spray neem oil or soapy water; hang yellow sticky traps; spare ladybird beetles (they eat aphids).कडुनिंब तेल किंवा साबणाचे पाणी फवारा; पिवळे चिकट सापळे लावा; ढालकिडे (लेडीबर्ड) जपा, ते मावा खातात.नीम तेल या साबुन के घोल का छिड़काव करें; पीले चिपचिपे ट्रैप लगाएँ; लेडीबर्ड भृंग को बचाएँ, ये माहू खाते हैं।

Flea beetleपिसवा भुंगापिस्सू भृंग (फ्ली बीटल)

What you seeकाय दिसतेक्या दिखता है

Many tiny shot-holes in leaves; worst on seedlings.पानांना असंख्य लहान छिद्रे; रोपावस्थेत जास्त नुकसान.पत्तियों में अनेक छोटे छेद; पौध अवस्था में ज़्यादा नुकसान।

What to doकाय करावेक्या करें

Keep soil moist, cover seedlings with a light net, spray neem oil.माती ओलसर ठेवा, रोपे हलक्या जाळीने झाका, कडुनिंब तेल फवारा.मिट्टी नम रखें, पौधों को हल्की जाली से ढकें, नीम तेल छिड़कें।

Cracked or hollow rootsमुळे तडकणे / पोकळ होणेजड़ें फटना / खोखली होना

What you seeकाय दिसतेक्या दिखता है

Roots split, turn woody, hairy or hollow and taste bitter-hot.मुळे फाटतात, कडक/तंतुमय किंवा पोकळ होतात व तिखट-कडू लागतात.जड़ें फटती हैं, रेशेदार या खोखली हो जाती हैं और तीखी-कड़वी लगती हैं।

What to doकाय करावेक्या करें

Water evenly (never dry-then-flood), harvest on time, avoid too much nitrogen.पाणी नियमित द्या (कोरडे ठेवून एकदम भरपूर नको), वेळेवर काढणी करा, नत्र खत जास्त देऊ नका.पानी नियमित दें (सूखा रखकर अचानक ज़्यादा नहीं), समय पर खुदाई करें, नाइट्रोजन ज़्यादा न दें।

Ready to harvest? Check these signsकाढणीसाठी तयार? ही चिन्हे पाहातुड़ाई के लिए तैयार? ये संकेत देखें

Water lightly, then pull gently by the leaves. Wash and sell with leaves on, as it keeps fresh longer.आधी हलके पाणी द्या, मग पानांना धरून हळुवार उपटा. पाने ठेवूनच धुवून विका; ताजेपणा जास्त टिकतो.पहले हल्का पानी दें, फिर पत्तों से पकड़कर धीरे से उखाड़ें। पत्तों सहित धोकर बेचें; ताज़गी ज़्यादा टिकती है।

Pro tipsखास टिप्सखास टिप्स

Sow seeds directly in the field. Radish does not like being transplanted.बी थेट शेतात पेरा. मुळा रोपे उपटून लावल्यास नीट वाढत नाही.बीज सीधे खेत में बोएँ। मूली की रोपाई करने पर वह ठीक से नहीं बढ़ती।

Thin to one plant every 5–8 cm at about 10 days. Crowded plants make thin roots.सुमारे 10 दिवसांनी दर 5–8 सेमी अंतराने एक रोप ठेवून विरळणी करा. दाटी असल्यास मुळे बारीक राहतात.लगभग 10 दिन पर हर 5–8 सेमी पर एक पौधा रखकर विरलन करें। घने पौधों में जड़ें पतली रहती हैं।

Sow a small patch every 10–15 days to get a steady supply for the market.बाजारासाठी सतत माल मिळावा म्हणून दर 10–15 दिवसांनी थोड्या क्षेत्रात पेरणी करा.बाज़ार में लगातार माल के लिए हर 10–15 दिन में थोड़े हिस्से में बुवाई करें।

Avoid these mistakesया चुका टाळाइन गलतियों से बचें

Sowing in heavy, stony or clay soil: roots fork and bend.जड, दगडी किंवा चिकण मातीत पेरणी: मुळे फाटे फुटून वाकडी होतात.भारी, पथरीली या चिकनी मिट्टी में बुवाई: जड़ें टेढ़ी-मेढ़ी व शाखित हो जाती हैं।

Leaving roots in the soil too long: they turn woody, hairy and hollow.मुळे जमिनीत जास्त काळ ठेवणे: ती कडक, तंतुमय व पोकळ होतात.जड़ों को ज़्यादा दिन मिट्टी में छोड़ना: वे सख्त, रेशेदार और खोखली हो जाती हैं।

Grow it at home (pot / grow bag)घरी कुंडीत / ग्रो-बॅगमध्ये पिकवाघर पर गमले / ग्रो-बैग में उगाएँ

Use a pot at least 25 cm (10 in) deep. Sow 8–10 seeds in a 12-inch pot and thin to 5–6 plants. Needs 4+ hours of sun.किमान 25 सेमी (10 इंच) खोल कुंडी वापरा. 12 इंची कुंडीत 8–10 बी पेरा व 5–6 रोपे ठेवा. 4 तासांहून अधिक ऊन हवे.कम से कम 25 सेमी (10 इंच) गहरा गमला लें। 12 इंच के गमले में 8–10 बीज बोएँ और 5–6 पौधे रखें। 4 घंटे से अधिक धूप चाहिए।

Need help? Talk to usमदत हवी आहे? आमच्याशी बोलामदद चाहिए? हमसे बात करें

Call usफोन कराकॉल करें · +91 7378570149admin@verdisgrowindia.com

More crops from VerdisGrowVerdisGrow ची आणखी पिकेVerdisGrow की अन्य फसलें