VerdisGrow India
Scanned from the seed packबियाण्याच्या पाकिटावरून स्कॅन केलेबीज के पैकेट से स्कैन किया

Cluster beanगवारग्वार फली

Cyamopsis tetragonoloba
Cluster beanगवारग्वार फली
A hardy crop that tolerates dry spells and feeds your soilकाटक पीक, कोरडा काळ सहन करते व मातीलाही पोषण देतेसख्तजान फसल, सूखा सह लेती है और मिट्टी को भी पोषण देती है

Why grow it?हे पीक का घ्यावे?यह फसल क्यों उगाएँ?

Tender pods (gavar sheng) sell well in the market. The plant fixes nitrogen from the air, leaving the field richer for the next crop, and handles dry spells well.कोवळ्या शेंगा (गवार) बाजारात चांगल्या विकल्या जातात. झाड हवेतील नत्र जमिनीत स्थिर करते, त्यामुळे पुढील पिकाला फायदा; कोरड्या काळातही टिकते.कोमल फलियाँ (ग्वार फली) बाज़ार में अच्छी बिकती हैं। पौधा हवा की नाइट्रोजन मिट्टी में जमा करता है, जिससे अगली फसल को लाभ मिलता है; सूखे में भी टिकता है।

Did you know?तुम्हाला माहीत आहे का?क्या आप जानते हैं?
Cluster bean seed is the source of guar gum, used worldwide in foods, ice cream and even oil-drilling fluids.गवारीच्या बियांपासून ग्वार गम मिळते; ते जगभर अन्नपदार्थ, आइस्क्रीम व तेल-विहिरींच्या द्रवातही वापरले जाते.ग्वार के बीज से ग्वार गम बनता है, जिसका दुनिया भर में खाद्य पदार्थों, आइसक्रीम और तेल-कुओं के द्रव में उपयोग होता है।

At a glanceएका नजरेतएक नज़र में

Best sowing timeपेरणीची योग्य वेळबुवाई का सही समय
Feb–Mar · Jun–Julफेब्रु–मार्च · जून–जुलैफ़र–मार्च · जून–जुल
Sprouts inउगवणअंकुरण
5–7 days5–7 दिवस5–7 दिन
First pickingपहिली तोडणीपहली तुड़ाई
45–60 days45–60 दिवस45–60 दिन
Care levelकाळजीची पातळीदेखभाल स्तर
Easyसोपेआसान
Ideal temperatureयोग्य तापमानउपयुक्त तापमान
25–35 °C25–35 °से25–35 °से
Sunlightसूर्यप्रकाशधूप
Full sun (6–8 hours)पूर्ण ऊन (6–8 तास)पूरी धूप (6–8 घंटे)
Soilमातीमिट्टी
Light, well-drained soil (avoid waterlogging)हलकी, चांगला निचरा होणारी माती (पाणी साचू देऊ नका)हल्की, अच्छे जल निकास वाली मिट्टी (जलभराव न होने दें)
Soil pHमातीचा सामू (pH)मिट्टी का pH
6.5–8.06.5–8.06.5–8.0

Growth journeyवाढीचा प्रवासबढ़वार का सफर

Day 0दिवस 0दिन 0
Sowपेरणीबुवाई
Day 5–7दिवस 5–7दिन 5–7
Sproutउगवणअंकुरण
Day ~19दिवस ~19दिन ~19
Vines / plant growsवेल / झाड वाढतेबेल / पौधा बढ़ता है
Day ~32दिवस ~32दिन ~32
Floweringफुलोराफूल आना
Day 45–60दिवस 45–60दिन 45–60
Harvestतोडणीतुड़ाई

When to sow & harvestपेरणी व काढणी कधी?बुवाई व तुड़ाई कब?

SowपेरणीबुवाईHarvestकाढणीतुड़ाई
Janजानेजन
Febफेब्रुफ़र
Marमार्चमार्च
Aprएप्रिअप्रै
Mayमेमई
Junजूनजून
Julजुलैजुल
Augऑगअग
Sepसप्टेंसित
Octऑक्टोअक्टू
Novनोव्हेंनव
Decडिसेंदिस

Step-by-step: how to growटप्प्याटप्प्याने: पीक कसे घ्यावेकदम-दर-कदम: फसल कैसे उगाएँ

1

Prepare the landजमीन तयार कराखेत तैयार करें

Plough 2–3 times to a fine, loose soil. Mix in 8–10 tonnes of well-rotted farmyard manure (FYM) per acre. Make raised beds or ridges so extra water drains away.2–3 वेळा नांगरट करून माती भुसभुशीत करा. एकरी 8–10 टन चांगले कुजलेले शेणखत मिसळा. जादा पाणी निघून जाण्यासाठी गादीवाफे किंवा सरी-वरंबे करा.2–3 बार जुताई कर मिट्टी भुरभुरी बनाएँ। प्रति एकड़ 8–10 टन अच्छी सड़ी गोबर की खाद मिलाएँ। अतिरिक्त पानी निकलने के लिए ऊँची क्यारियाँ या मेड़-नालियाँ बनाएँ।

2

Get the seed readyबियाणे तयार कराबीज तैयार करें

No soaking needed. Use fresh seed straight from the pack and do not crush or chip it. For extra protection against root rot, treat seed with Trichoderma (ask at your agri-input shop).भिजवण्याची गरज नाही. पाकिटातील ताजे बियाणे थेट वापरा; बिया चिरडू किंवा तोडू नका. मुळकुजीपासून संरक्षणासाठी बियाण्यास ट्रायकोडर्मा लावा (कृषी सेवा केंद्रात विचारा).भिगोने की ज़रूरत नहीं। पैकेट से ताज़ा बीज सीधे बोएँ; बीज को कुचलें या तोड़ें नहीं। जड़ गलन से बचाव के लिए बीज को ट्राइकोडर्मा से उपचारित करें (कृषि सेवा केंद्र से पूछें)।

3

Sow the seedबियाणे पेराबीज बोएँ

Make lines 45–60 cm apart and sow seeds 3–4 cm deep, about 15–20 cm apart in the line. Cover lightly with soil and water gently.45–60 सेमी अंतराच्या ओळी करा व बिया 3–4 सेमी खोल, ओळीत सुमारे 15–20 सेमी अंतरावर पेरा. हलकी माती झाका व हळुवार पाणी द्या.45–60 सेमी की दूरी पर कतारें बनाएँ और बीज 3–4 सेमी गहरे, कतार में लगभग 15–20 सेमी की दूरी पर बोएँ। हल्की मिट्टी से ढकें और धीरे से पानी दें।

4

The first two weeksपहिले दोन आठवडेपहले दो सप्ताह

Keep soil moist, not soggy. Seeds sprout in 5–7 days. Fill any gaps with fresh seed within a week. At 2–3 true leaves, thin to one plant every 15–20 cm.माती ओलसर ठेवा, चिखल नको. बिया 5–7 दिवसांत उगवतात. आठवडाभरात रिकाम्या जागी नवे बी टाका. 2–3 पाने आल्यावर दर 15–20 सेमीवर एक रोप ठेवून विरळणी करा.मिट्टी नम रखें, कीचड़ नहीं। बीज 5–7 दिन में अंकुरित होते हैं। एक सप्ताह में खाली जगह पर नया बीज डालें। 2–3 पत्ते आने पर हर 15–20 सेमी पर एक पौधा रखकर विरलन करें।

5

Weed and feedखुरपणी व खत व्यवस्थापननिराई और खाद

Weed at about 20 and 40 days and earth up lightly around the base. The plant makes its own nitrogen. Add FYM and a phosphorus source at sowing for strong roots and more pods.सुमारे 20 व 40 दिवसांनी खुरपणी करा व बुडाशी हलकी भर द्या. झाड स्वतः नत्र तयार करते. मजबूत मुळे व जास्त शेंगांसाठी पेरणीवेळी शेणखत व स्फुरदयुक्त खत द्या.लगभग 20 और 40 दिन पर निराई करें और जड़ के पास हल्की मिट्टी चढ़ाएँ। पौधा अपनी नाइट्रोजन खुद बनाता है। मज़बूत जड़ों और ज़्यादा फलियों के लिए बुवाई पर गोबर की खाद व फॉस्फोरस वाली खाद दें।

6

Check your crop twice a weekआठवड्यातून दोनदा पीक तपासासप्ताह में दो बार फसल जाँचें

Look under leaves for insects and spots. Acting early is easy and cheap. See 'Problems & easy fixes' below.पानांखाली किडे व डाग तपासा. लवकर उपाय केल्यास ते सोपे व स्वस्त पडतात. खाली 'समस्या व सोपे उपाय' पाहा.पत्तियों के नीचे कीट और धब्बे देखें। जल्दी उपाय करना आसान और सस्ता होता है। नीचे 'समस्याएँ व आसान उपाय' देखें।

7

Start harvestingतोडणी सुरू करातुड़ाई शुरू करें

From about day 45. Pick by hand with the small stalk every 3–4 days, early in the morning. Sell the same day for best freshness.सुमारे 45 व्या दिवसापासून. सकाळी लवकर लहान देठासह हाताने दर 3–4 दिवसांनी तोडा. उत्तम ताजेपणासाठी त्याच दिवशी विका.लगभग 45 वें दिन से। सुबह जल्दी छोटे डंठल सहित हाथ से हर 3–4 दिन में तोड़ें। सबसे अच्छी ताज़गी के लिए उसी दिन बेचें।

How to sowपेरणी कशी करावीबुवाई कैसे करें

45–60 cm · row gap45–60 सेमी · ओळींतील अंतर45–60 सेमी · कतार की दूरी15–20 cm · plant gap15–20 सेमी · रोपांतील अंतर15–20 सेमी · पौधे की दूरीTop viewवरून दिसणारे दृश्यऊपर से दृश्य
3–4 cm3–4 सेमी3–4 सेमीdepthखोलीगहराईseedबीबीजSide viewबाजूने दिसणारे दृश्यबगल से दृश्य
Seed depthबियाण्याची खोलीबीज की गहराई
3–4 cm3–4 सेमी3–4 सेमी
Spacing (row × plant)अंतर (ओळ × रोप)दूरी (कतार × पौधा)
45–60 × 15–20 cm45–60 × 15–20 सेमी45–60 × 15–20 सेमी
Seed neededलागणारे बियाणेआवश्यक बीज
8–10 kg / acre8–10 किलो / एकर8–10 किलो / एकर
Expected yieldअपेक्षित उत्पादनअपेक्षित उपज
16–24 quintal / acre16–24 क्विंटल / एकर16–24 क्विंटल / एकर

Water & foodपाणी व अन्नद्रव्येपानी व खाद

Waterपाणीपानी

Needs little water. Irrigate at sowing, then only when the topsoil dries (about every 7–10 days). Do not let water stand.पाणी कमी लागते. पेरणीवेळी पाणी द्या, नंतर वरची माती कोरडी झाल्यावरच (साधारण 7–10 दिवसांनी). पाणी साचू देऊ नका.पानी कम लगता है। बुवाई के समय सिंचाई करें, फिर ऊपरी मिट्टी सूखने पर ही (लगभग 7–10 दिन में)। पानी जमा न होने दें।

Food (nutrients)अन्नद्रव्ये (खते)खाद (पोषण)

The plant makes its own nitrogen. Add FYM and a phosphorus source at sowing for strong roots and more pods.झाड स्वतः नत्र तयार करते. मजबूत मुळे व जास्त शेंगांसाठी पेरणीवेळी शेणखत व स्फुरदयुक्त खत द्या.पौधा अपनी नाइट्रोजन खुद बनाता है। मज़बूत जड़ों और ज़्यादा फलियों के लिए बुवाई पर गोबर की खाद व फॉस्फोरस वाली खाद दें।

Problems & easy fixesसमस्या व सोपे उपायसमस्याएँ व आसान उपाय

Organic first: try neem oil spray (5 ml per litre of water) before any chemical.आधी सेंद्रिय उपाय: कोणत्याही रसायनापूर्वी कडुनिंब तेल (5 मिली प्रति लिटर पाणी) फवारून पाहा.पहले जैविक उपाय: किसी भी रसायन से पहले नीम तेल (5 मिली प्रति लीटर पानी) का छिड़काव करें।

Aphidsमावामाहू (एफिड)

What you seeकाय दिसतेक्या दिखता है

Tiny green or black insects clustered under leaves and on tender tips; leaves curl and turn sticky.पानांखाली व कोवळ्या शेंड्यांवर लहान हिरवे/काळे किडे; पाने कुरळी होऊन चिकट होतात.पत्तियों के नीचे व कोमल सिरों पर छोटे हरे/काले कीट; पत्तियाँ मुड़कर चिपचिपी हो जाती हैं।

What to doकाय करावेक्या करें

Spray neem oil or soapy water; hang yellow sticky traps; spare ladybird beetles (they eat aphids).कडुनिंब तेल किंवा साबणाचे पाणी फवारा; पिवळे चिकट सापळे लावा; ढालकिडे (लेडीबर्ड) जपा, ते मावा खातात.नीम तेल या साबुन के घोल का छिड़काव करें; पीले चिपचिपे ट्रैप लगाएँ; लेडीबर्ड भृंग को बचाएँ, ये माहू खाते हैं।

Powdery mildewभुरीचूर्णिल आसिता (भभूतिया)

What you seeकाय दिसतेक्या दिखता है

White powdery coating on leaves; leaves slowly dry up.पानांवर पांढरी भुकटीसारखी बुरशी; पाने हळूहळू वाळतात.पत्तियों पर सफ़ेद चूर्ण जैसी परत; पत्ते धीरे-धीरे सूख जाते हैं।

What to doकाय करावेक्या करें

Spray diluted buttermilk (1 part in 10 parts water) or a label-approved sulphur product; thin crowded plants.ताक 1:10 पाण्यात मिसळून फवारा किंवा लेबलनुसार गंधकयुक्त औषध वापरा; दाटी झालेली रोपे विरळ करा.छाछ (1 भाग छाछ + 10 भाग पानी) का छिड़काव करें या लेबल के अनुसार सल्फर वाला उत्पाद दें; घने पौधे विरल करें।

Root rot / damping-offमुळकुज / रोपे कोलमडणेजड़ गलन / पौध गिरना (डैम्पिंग-ऑफ)

What you seeकाय दिसतेक्या दिखता है

Seedlings collapse at ground level; roots turn brown and mushy in soggy soil.रोपे जमिनीजवळ कोलमडतात; पाणी साचलेल्या मातीत मुळे तपकिरी व मऊ होतात.पौधे जमीन के पास से गिर जाते हैं; जलभराव में जड़ें भूरी व गलने लगती हैं।

What to doकाय करावेक्या करें

Ensure drainage with raised beds; don't over-water; treat seed with Trichoderma (ask your agri-input dealer).गादीवाफ्यावर लागवड करून निचरा ठेवा; पाणी जास्त देऊ नका; बियाण्यास ट्रायकोडर्मा लावा (कृषी सेवा केंद्रात विचारा).ऊँची क्यारी बनाकर जल निकास रखें; ज़्यादा पानी न दें; बीज को ट्राइकोडर्मा से उपचारित करें (कृषि सेवा केंद्र से पूछें)।

Ready to harvest? Check these signsकाढणीसाठी तयार? ही चिन्हे पाहातुड़ाई के लिए तैयार? ये संकेत देखें

Pick by hand with the small stalk every 3–4 days, early in the morning. Sell the same day for best freshness.सकाळी लवकर लहान देठासह हाताने दर 3–4 दिवसांनी तोडा. उत्तम ताजेपणासाठी त्याच दिवशी विका.सुबह जल्दी छोटे डंठल सहित हाथ से हर 3–4 दिन में तोड़ें। सबसे अच्छी ताज़गी के लिए उसी दिन बेचें।

Pro tipsखास टिप्सखास टिप्स

Sow in lines and cover lightly. Avoid heavy soils that form a crust after rain.ओळीत पेरा व हलके झाका. पावसानंतर कवच तयार होणारी जड माती टाळा.कतार में बोएँ और हल्का ढकें। बारिश के बाद पपड़ी बनने वाली भारी मिट्टी से बचें।

Keep the field weed-free for the first 30 days. Weeds slow early growth the most.पहिले 30 दिवस शेत तणमुक्त ठेवा. सुरुवातीच्या वाढीला तणांचा सर्वाधिक त्रास होतो.पहले 30 दिन खेत को खरपतवार मुक्त रखें। शुरुआती बढ़त को खरपतवार सबसे ज़्यादा नुकसान पहुँचाते हैं।

Pick tender pods every 3–4 days to keep the plant producing.रोपाला उत्पादन चालू राहण्यासाठी कोवळ्या शेंगा दर 3–4 दिवसांनी तोडा.पौधे को लगातार फलने के लिए कोमल फलियाँ हर 3–4 दिन में तोड़ें।

Avoid these mistakesया चुका टाळाइन गलतियों से बचें

Over-watering or sowing in waterlogged soil: causes root rot.जास्त पाणी देणे किंवा पाणी साचणाऱ्या मातीत पेरणी: मुळकुज होते.ज़्यादा पानी देना या जलभराव वाली मिट्टी में बुवाई: जड़ गलन हो जाती है।

Delaying harvest: pods turn stringy and fibrous.तोडणीस उशीर: शेंगा तंतुमय व कडक होतात.तुड़ाई में देरी: फलियाँ रेशेदार और सख्त हो जाती हैं।

Grow it at home (pot / grow bag)घरी कुंडीत / ग्रो-बॅगमध्ये पिकवाघर पर गमले / ग्रो-बैग में उगाएँ

Use a 12-inch pot with 3–4 plants in full sun. Water only when the top 2 cm of soil is dry.12 इंची कुंडीत 3–4 रोपे, पूर्ण उन्हात. वरचे 2 सेमी माती कोरडी झाल्यावरच पाणी द्या.12 इंच के गमले में 3–4 पौधे, पूरी धूप में। ऊपरी 2 सेमी मिट्टी सूखने पर ही पानी दें।

Need help? Talk to usमदत हवी आहे? आमच्याशी बोलामदद चाहिए? हमसे बात करें

Call usफोन कराकॉल करें · +91 7378570149admin@verdisgrowindia.com

More crops from VerdisGrowVerdisGrow ची आणखी पिकेVerdisGrow की अन्य फसलें