Tender pods (gavar sheng) sell well in the market. The plant fixes nitrogen from the air, leaving the field richer for the next crop, and handles dry spells well.कोवळ्या शेंगा (गवार) बाजारात चांगल्या विकल्या जातात. झाड हवेतील नत्र जमिनीत स्थिर करते, त्यामुळे पुढील पिकाला फायदा; कोरड्या काळातही टिकते.कोमल फलियाँ (ग्वार फली) बाज़ार में अच्छी बिकती हैं। पौधा हवा की नाइट्रोजन मिट्टी में जमा करता है, जिससे अगली फसल को लाभ मिलता है; सूखे में भी टिकता है।
Plough 2–3 times to a fine, loose soil. Mix in 8–10 tonnes of well-rotted farmyard manure (FYM) per acre. Make raised beds or ridges so extra water drains away.2–3 वेळा नांगरट करून माती भुसभुशीत करा. एकरी 8–10 टन चांगले कुजलेले शेणखत मिसळा. जादा पाणी निघून जाण्यासाठी गादीवाफे किंवा सरी-वरंबे करा.2–3 बार जुताई कर मिट्टी भुरभुरी बनाएँ। प्रति एकड़ 8–10 टन अच्छी सड़ी गोबर की खाद मिलाएँ। अतिरिक्त पानी निकलने के लिए ऊँची क्यारियाँ या मेड़-नालियाँ बनाएँ।
No soaking needed. Use fresh seed straight from the pack and do not crush or chip it. For extra protection against root rot, treat seed with Trichoderma (ask at your agri-input shop).भिजवण्याची गरज नाही. पाकिटातील ताजे बियाणे थेट वापरा; बिया चिरडू किंवा तोडू नका. मुळकुजीपासून संरक्षणासाठी बियाण्यास ट्रायकोडर्मा लावा (कृषी सेवा केंद्रात विचारा).भिगोने की ज़रूरत नहीं। पैकेट से ताज़ा बीज सीधे बोएँ; बीज को कुचलें या तोड़ें नहीं। जड़ गलन से बचाव के लिए बीज को ट्राइकोडर्मा से उपचारित करें (कृषि सेवा केंद्र से पूछें)।
Make lines 45–60 cm apart and sow seeds 3–4 cm deep, about 15–20 cm apart in the line. Cover lightly with soil and water gently.45–60 सेमी अंतराच्या ओळी करा व बिया 3–4 सेमी खोल, ओळीत सुमारे 15–20 सेमी अंतरावर पेरा. हलकी माती झाका व हळुवार पाणी द्या.45–60 सेमी की दूरी पर कतारें बनाएँ और बीज 3–4 सेमी गहरे, कतार में लगभग 15–20 सेमी की दूरी पर बोएँ। हल्की मिट्टी से ढकें और धीरे से पानी दें।
Keep soil moist, not soggy. Seeds sprout in 5–7 days. Fill any gaps with fresh seed within a week. At 2–3 true leaves, thin to one plant every 15–20 cm.माती ओलसर ठेवा, चिखल नको. बिया 5–7 दिवसांत उगवतात. आठवडाभरात रिकाम्या जागी नवे बी टाका. 2–3 पाने आल्यावर दर 15–20 सेमीवर एक रोप ठेवून विरळणी करा.मिट्टी नम रखें, कीचड़ नहीं। बीज 5–7 दिन में अंकुरित होते हैं। एक सप्ताह में खाली जगह पर नया बीज डालें। 2–3 पत्ते आने पर हर 15–20 सेमी पर एक पौधा रखकर विरलन करें।
Weed at about 20 and 40 days and earth up lightly around the base. The plant makes its own nitrogen. Add FYM and a phosphorus source at sowing for strong roots and more pods.सुमारे 20 व 40 दिवसांनी खुरपणी करा व बुडाशी हलकी भर द्या. झाड स्वतः नत्र तयार करते. मजबूत मुळे व जास्त शेंगांसाठी पेरणीवेळी शेणखत व स्फुरदयुक्त खत द्या.लगभग 20 और 40 दिन पर निराई करें और जड़ के पास हल्की मिट्टी चढ़ाएँ। पौधा अपनी नाइट्रोजन खुद बनाता है। मज़बूत जड़ों और ज़्यादा फलियों के लिए बुवाई पर गोबर की खाद व फॉस्फोरस वाली खाद दें।
Look under leaves for insects and spots. Acting early is easy and cheap. See 'Problems & easy fixes' below.पानांखाली किडे व डाग तपासा. लवकर उपाय केल्यास ते सोपे व स्वस्त पडतात. खाली 'समस्या व सोपे उपाय' पाहा.पत्तियों के नीचे कीट और धब्बे देखें। जल्दी उपाय करना आसान और सस्ता होता है। नीचे 'समस्याएँ व आसान उपाय' देखें।
From about day 45. Pick by hand with the small stalk every 3–4 days, early in the morning. Sell the same day for best freshness.सुमारे 45 व्या दिवसापासून. सकाळी लवकर लहान देठासह हाताने दर 3–4 दिवसांनी तोडा. उत्तम ताजेपणासाठी त्याच दिवशी विका.लगभग 45 वें दिन से। सुबह जल्दी छोटे डंठल सहित हाथ से हर 3–4 दिन में तोड़ें। सबसे अच्छी ताज़गी के लिए उसी दिन बेचें।
Needs little water. Irrigate at sowing, then only when the topsoil dries (about every 7–10 days). Do not let water stand.पाणी कमी लागते. पेरणीवेळी पाणी द्या, नंतर वरची माती कोरडी झाल्यावरच (साधारण 7–10 दिवसांनी). पाणी साचू देऊ नका.पानी कम लगता है। बुवाई के समय सिंचाई करें, फिर ऊपरी मिट्टी सूखने पर ही (लगभग 7–10 दिन में)। पानी जमा न होने दें।
The plant makes its own nitrogen. Add FYM and a phosphorus source at sowing for strong roots and more pods.झाड स्वतः नत्र तयार करते. मजबूत मुळे व जास्त शेंगांसाठी पेरणीवेळी शेणखत व स्फुरदयुक्त खत द्या.पौधा अपनी नाइट्रोजन खुद बनाता है। मज़बूत जड़ों और ज़्यादा फलियों के लिए बुवाई पर गोबर की खाद व फॉस्फोरस वाली खाद दें।
Tiny green or black insects clustered under leaves and on tender tips; leaves curl and turn sticky.पानांखाली व कोवळ्या शेंड्यांवर लहान हिरवे/काळे किडे; पाने कुरळी होऊन चिकट होतात.पत्तियों के नीचे व कोमल सिरों पर छोटे हरे/काले कीट; पत्तियाँ मुड़कर चिपचिपी हो जाती हैं।
Spray neem oil or soapy water; hang yellow sticky traps; spare ladybird beetles (they eat aphids).कडुनिंब तेल किंवा साबणाचे पाणी फवारा; पिवळे चिकट सापळे लावा; ढालकिडे (लेडीबर्ड) जपा, ते मावा खातात.नीम तेल या साबुन के घोल का छिड़काव करें; पीले चिपचिपे ट्रैप लगाएँ; लेडीबर्ड भृंग को बचाएँ, ये माहू खाते हैं।
White powdery coating on leaves; leaves slowly dry up.पानांवर पांढरी भुकटीसारखी बुरशी; पाने हळूहळू वाळतात.पत्तियों पर सफ़ेद चूर्ण जैसी परत; पत्ते धीरे-धीरे सूख जाते हैं।
Spray diluted buttermilk (1 part in 10 parts water) or a label-approved sulphur product; thin crowded plants.ताक 1:10 पाण्यात मिसळून फवारा किंवा लेबलनुसार गंधकयुक्त औषध वापरा; दाटी झालेली रोपे विरळ करा.छाछ (1 भाग छाछ + 10 भाग पानी) का छिड़काव करें या लेबल के अनुसार सल्फर वाला उत्पाद दें; घने पौधे विरल करें।
Seedlings collapse at ground level; roots turn brown and mushy in soggy soil.रोपे जमिनीजवळ कोलमडतात; पाणी साचलेल्या मातीत मुळे तपकिरी व मऊ होतात.पौधे जमीन के पास से गिर जाते हैं; जलभराव में जड़ें भूरी व गलने लगती हैं।
Ensure drainage with raised beds; don't over-water; treat seed with Trichoderma (ask your agri-input dealer).गादीवाफ्यावर लागवड करून निचरा ठेवा; पाणी जास्त देऊ नका; बियाण्यास ट्रायकोडर्मा लावा (कृषी सेवा केंद्रात विचारा).ऊँची क्यारी बनाकर जल निकास रखें; ज़्यादा पानी न दें; बीज को ट्राइकोडर्मा से उपचारित करें (कृषि सेवा केंद्र से पूछें)।
Pick by hand with the small stalk every 3–4 days, early in the morning. Sell the same day for best freshness.सकाळी लवकर लहान देठासह हाताने दर 3–4 दिवसांनी तोडा. उत्तम ताजेपणासाठी त्याच दिवशी विका.सुबह जल्दी छोटे डंठल सहित हाथ से हर 3–4 दिन में तोड़ें। सबसे अच्छी ताज़गी के लिए उसी दिन बेचें।
Sow in lines and cover lightly. Avoid heavy soils that form a crust after rain.ओळीत पेरा व हलके झाका. पावसानंतर कवच तयार होणारी जड माती टाळा.कतार में बोएँ और हल्का ढकें। बारिश के बाद पपड़ी बनने वाली भारी मिट्टी से बचें।
Keep the field weed-free for the first 30 days. Weeds slow early growth the most.पहिले 30 दिवस शेत तणमुक्त ठेवा. सुरुवातीच्या वाढीला तणांचा सर्वाधिक त्रास होतो.पहले 30 दिन खेत को खरपतवार मुक्त रखें। शुरुआती बढ़त को खरपतवार सबसे ज़्यादा नुकसान पहुँचाते हैं।
Pick tender pods every 3–4 days to keep the plant producing.रोपाला उत्पादन चालू राहण्यासाठी कोवळ्या शेंगा दर 3–4 दिवसांनी तोडा.पौधे को लगातार फलने के लिए कोमल फलियाँ हर 3–4 दिन में तोड़ें।
Over-watering or sowing in waterlogged soil: causes root rot.जास्त पाणी देणे किंवा पाणी साचणाऱ्या मातीत पेरणी: मुळकुज होते.ज़्यादा पानी देना या जलभराव वाली मिट्टी में बुवाई: जड़ गलन हो जाती है।
Delaying harvest: pods turn stringy and fibrous.तोडणीस उशीर: शेंगा तंतुमय व कडक होतात.तुड़ाई में देरी: फलियाँ रेशेदार और सख्त हो जाती हैं।
Use a 12-inch pot with 3–4 plants in full sun. Water only when the top 2 cm of soil is dry.12 इंची कुंडीत 3–4 रोपे, पूर्ण उन्हात. वरचे 2 सेमी माती कोरडी झाल्यावरच पाणी द्या.12 इंच के गमले में 3–4 पौधे, पूरी धूप में। ऊपरी 2 सेमी मिट्टी सूखने पर ही पानी दें।