In steady demand for sabzi, stuffed karela and juice, and popularly valued as a health vegetable. It usually fetches a higher price than most other gourds.भाजी, भरलेले कारले व रसासाठी सतत मागणी; आरोग्यदायी भाजी म्हणून लोकप्रिय. इतर वेलवर्गीय भाज्यांपेक्षा सहसा चांगला भाव.सब्ज़ी, भरवाँ करेला और जूस के लिए लगातार माँग; सेहतमंद सब्ज़ी के रूप में लोकप्रिय। आमतौर पर अन्य बेलवाली सब्ज़ियों से बेहतर भाव मिलता है।
Plough 2–3 times to a fine, loose soil. Mix in 8–10 tonnes of well-rotted farmyard manure (FYM) per acre. Make raised beds or ridges so extra water drains away.2–3 वेळा नांगरट करून माती भुसभुशीत करा. एकरी 8–10 टन चांगले कुजलेले शेणखत मिसळा. जादा पाणी निघून जाण्यासाठी गादीवाफे किंवा सरी-वरंबे करा.2–3 बार जुताई कर मिट्टी भुरभुरी बनाएँ। प्रति एकड़ 8–10 टन अच्छी सड़ी गोबर की खाद मिलाएँ। अतिरिक्त पानी निकलने के लिए ऊँची क्यारियाँ या मेड़-नालियाँ बनाएँ।
Soak seeds in clean water for 12 hours, then drain and dry in shade for 20 minutes before sowing. This gives faster, even sprouting. For extra protection against root rot, treat seed with Trichoderma (ask at your agri-input shop).बिया स्वच्छ पाण्यात 12 तास भिजवा, नंतर पाणी काढून सावलीत 20 मिनिटे सुकवा व मग पेरा. यामुळे उगवण जलद व सारखी होते. मुळकुजीपासून संरक्षणासाठी बियाण्यास ट्रायकोडर्मा लावा (कृषी सेवा केंद्रात विचारा).बीज को साफ़ पानी में 12 घंटे भिगोएँ, फिर पानी निकालकर छाया में 20 मिनट सुखाएँ और तब बोएँ। इससे अंकुरण तेज़ और एक-सा होता है। जड़ गलन से बचाव के लिए बीज को ट्राइकोडर्मा से उपचारित करें (कृषि सेवा केंद्र से पूछें)।
Make pits or hills 150–200 cm between rows and 45–60 cm between plants. Put 2–3 seeds in each spot, 2–3 cm deep, cover with soil and water gently.ओळींमध्ये 150–200 सेमी व रोपांमध्ये 45–60 सेमी अंतरावर खड्डे/आळी करा. प्रत्येक जागी 2–3 बिया 2–3 सेमी खोल टाका, माती झाका व हळुवार पाणी द्या.कतारों के बीच 150–200 सेमी और पौधों के बीच 45–60 सेमी की दूरी पर गड्ढे/थाले बनाएँ। हर जगह 2–3 बीज 2–3 सेमी गहरे डालें, मिट्टी से ढकें और धीरे से पानी दें।
Keep soil moist, not soggy. Seeds sprout in 7–10 days. Fill any gaps with fresh seed within a week. At 2–3 true leaves, keep only the strongest seedling in each spot.माती ओलसर ठेवा, चिखल नको. बिया 7–10 दिवसांत उगवतात. आठवडाभरात रिकाम्या जागी नवे बी टाका. 2–3 पाने आल्यावर प्रत्येक जागी फक्त सर्वात जोमदार रोप ठेवा.मिट्टी नम रखें, कीचड़ नहीं। बीज 7–10 दिन में अंकुरित होते हैं। एक सप्ताह में खाली जगह पर नया बीज डालें। 2–3 पत्ते आने पर हर जगह सिर्फ़ सबसे मज़बूत पौधा रखें।
Weed at about 20 and 40 days and earth up lightly around the base. FYM at planting; top-dress with nitrogen at 25 days and a potash-rich feed at flowering.सुमारे 20 व 40 दिवसांनी खुरपणी करा व बुडाशी हलकी भर द्या. लागवडीवेळी शेणखत; 25 दिवसांनी नत्र व फुलोऱ्यावेळी पालाशयुक्त खत द्या.लगभग 20 और 40 दिन पर निराई करें और जड़ के पास हल्की मिट्टी चढ़ाएँ। बुवाई के समय गोबर की खाद; 25 दिन पर नाइट्रोजन और फूल आने पर पोटाश वाली खाद दें।
When vines start to run (2–3 weeks after sprouting), put up a trellis, net or bamboo stakes. Train vines upward so fruits hang straight, stay clean and get fewer diseases.वेल पसरायला लागल्यावर (उगवणीनंतर 2–3 आठवड्यांनी) मांडव, जाळी किंवा बांबूचा आधार द्या. वेल वर चढवा; फळे सरळ, स्वच्छ राहतात व रोग कमी होतात.बेल फैलना शुरू करे (अंकुरण के 2–3 सप्ताह बाद) तो मचान, जाली या बाँस का सहारा लगाएँ। बेल को ऊपर चढ़ाएँ; फल सीधे, साफ़ रहते हैं और रोग कम लगते हैं।
Look under leaves for insects and spots. Acting early is easy and cheap. See 'Problems & easy fixes' below.पानांखाली किडे व डाग तपासा. लवकर उपाय केल्यास ते सोपे व स्वस्त पडतात. खाली 'समस्या व सोपे उपाय' पाहा.पत्तियों के नीचे कीट और धब्बे देखें। जल्दी उपाय करना आसान और सस्ता होता है। नीचे 'समस्याएँ व आसान उपाय' देखें।
From about day 55. Cut with the stalk every 3–4 days, handle gently, grade by size and sell the same day.सुमारे 55 व्या दिवसापासून. देठासह दर 3–4 दिवसांनी तोडा, हळुवार हाताळा, आकारानुसार प्रतवारी करा व त्याच दिवशी विका.लगभग 55 वें दिन से। डंठल सहित हर 3–4 दिन में तोड़ें, सावधानी से संभालें, आकार के अनुसार छाँटें और उसी दिन बेचें।
Water every 3–4 days. Avoid both waterlogging and dry stress: fruit set drops in either case.दर 3–4 दिवसांनी पाणी द्या. पाणी साचणे व पाण्याचा ताण दोन्ही टाळा; दोन्हीमुळे फळधारणा कमी होते.हर 3–4 दिन में पानी दें। जलभराव और पानी की कमी दोनों से बचें; दोनों में फल लगना घटता है।
FYM at planting; top-dress with nitrogen at 25 days and a potash-rich feed at flowering.लागवडीवेळी शेणखत; 25 दिवसांनी नत्र व फुलोऱ्यावेळी पालाशयुक्त खत द्या.बुवाई के समय गोबर की खाद; 25 दिन पर नाइट्रोजन और फूल आने पर पोटाश वाली खाद दें।
Fruits rot from inside, show small puncture marks, have maggots inside and drop early.फळे आतून सडतात, लहान छिद्रे दिसतात, आत अळ्या असतात व फळे गळतात.फल अंदर से सड़ते हैं, छोटे छेद दिखते हैं, अंदर सूँडी होती है और फल गिर जाते हैं।
Collect and bury fallen or damaged fruits; set cue-lure (pheromone) traps; cover young fruits with paper bags.गळलेली व खराब फळे गोळा करून पुरा; फळमाशीचे (क्यू-ल्यूर) सापळे लावा; कोवळी फळे कागदी पिशवीने झाका.गिरे व खराब फल इकट्ठा कर गाड़ दें; फल मक्खी (क्यू-ल्योर) फेरोमोन ट्रैप लगाएँ; छोटे फलों को कागज़ की थैली से ढकें।
White powdery coating on leaves; leaves slowly dry up.पानांवर पांढरी भुकटीसारखी बुरशी; पाने हळूहळू वाळतात.पत्तियों पर सफ़ेद चूर्ण जैसी परत; पत्ते धीरे-धीरे सूख जाते हैं।
Spray diluted buttermilk (1 part in 10 parts water) or a label-approved sulphur product; thin crowded plants.ताक 1:10 पाण्यात मिसळून फवारा किंवा लेबलनुसार गंधकयुक्त औषध वापरा; दाटी झालेली रोपे विरळ करा.छाछ (1 भाग छाछ + 10 भाग पानी) का छिड़काव करें या लेबल के अनुसार सल्फर वाला उत्पाद दें; घने पौधे विरल करें।
Light and dark green patches, crinkled leaves, stunted plants. There is no cure.पानांवर फिक्कट-गडद हिरवे ठिपके, पाने सुरकुतलेली, झाडाची वाढ खुंटते. यावर इलाज नाही.पत्तियों पर हल्के-गहरे हरे धब्बे, सिकुड़े पत्ते, बौने पौधे। इसका कोई इलाज नहीं है।
Uproot and destroy infected plants; control aphids and whitefly (they spread it); always start with clean seed.रोगट झाडे उपटून नष्ट करा; मावा व पांढरी माशी (प्रसार करणारे कीटक) आटोक्यात ठेवा; नेहमी स्वच्छ बियाणे वापरा.रोगी पौधे उखाड़कर नष्ट करें; माहू व सफ़ेद मक्खी (फैलाने वाले कीट) पर नियंत्रण रखें; हमेशा साफ़ बीज से शुरुआत करें।
Cut with the stalk every 3–4 days, handle gently, grade by size and sell the same day.देठासह दर 3–4 दिवसांनी तोडा, हळुवार हाताळा, आकारानुसार प्रतवारी करा व त्याच दिवशी विका.डंठल सहित हर 3–4 दिन में तोड़ें, सावधानी से संभालें, आकार के अनुसार छाँटें और उसी दिन बेचें।
Sprouting is slow (7–10 days), which is normal. Soak seeds for 12 hours before sowing.उगवण हळू (7–10 दिवस) होते, हे सामान्य आहे. पेरणीपूर्वी बिया 12 तास भिजवा.अंकुरण धीमा (7–10 दिन) होता है, यह सामान्य है। बुवाई से पहले बीज 12 घंटे भिगोएँ।
Grow on a 5–6 ft trellis. Hanging fruits stay straight and dark green.5–6 फूट उंच मांडवावर वेल चढवा. लोंबणारी फळे सरळ व गडद हिरवी राहतात.5–6 फीट ऊँचे मचान पर बेल चढ़ाएँ। लटकते फल सीधे और गहरे हरे रहते हैं।
Cover developing fruits with paper or cloth bags to protect them from fruit fly.फळमाशीपासून संरक्षणासाठी वाढणारी फळे कागदी/कापडी पिशवीने झाका.फल मक्खी से बचाने के लिए बढ़ते फलों को कागज़/कपड़े की थैली से ढकें।
Harvesting late: fruits turn yellow-orange and soft, and sell poorly.तोडणीस उशीर: फळे पिवळसर-केशरी व मऊ होतात, भाव कमी मिळतो.तुड़ाई में देरी: फल पीले-नारंगी और नरम हो जाते हैं, भाव कम मिलता है।
Ignoring fruit fly: sudden fruit rot and drop. Set traps from the start of flowering.फळमाशीकडे दुर्लक्ष: फळे अचानक सडतात व गळतात. फुलोऱ्यापासूनच सापळे लावा.फल मक्खी को अनदेखा करना: फल अचानक सड़कर गिरते हैं। फूल आने से ही ट्रैप लगाएँ।
Use a 30-litre container with 1 plant, a trellis and 6–8 hours of sun.30 लिटरचे भांडे, 1 रोप, मांडव व 6–8 तास ऊन.30 लीटर का बर्तन, 1 पौधा, मचान और 6–8 घंटे धूप।